Atlas preparatów
Typowe preparaty mikroskopowe
Kliknij kartę, aby zobaczyć szczegółowy opis mikroskopowy, parametry badania i wskazówki kliniczne.
Obraz mikroskopowy — cechy charakterystyczne
Wskazówka kliniczna
Technika
Metody pobierania próbek
Właściwa technika pobrania materiału jest kluczem do trafnej diagnozy.
Skrobanie naskórka (scraping)
Skalpelem nr 15 zbieramy materiał z aktywnej krawędzi zmiany. Preparat umieszczamy w KOH 10–20%.
- Oczyść skórę alkoholem izopropylowym
- Skrob pod kątem 45° od środka ku peryferiom
- Nałóż KOH 10%, przykryj, czekaj 15 min
- Oglądaj przy 10×, 40× (grzyby), 100× (pasożyty)
SSSB — biopsja powierzchniowa
Standardized Skin Surface Biopsy z cyjanoakrylanem. Złoty standard w diagnostyce demodekozyrm
- Nanieś kroplę kleju na szkiełko nakrywkowe
- Przyłóż do skóry na 1 min, delikatnie oderwij
- Oglądaj w natywnym preparacie przy 40–100×
- Norma: < 5 Demodex / cm²
Taśma klejąca (tape stripping)
Szybka, nieinwazyjna metoda do warstwy rogowej. Przydatna w diagnostyce łupieżu pstrego i Demodex.
- Przyłóż taśmę do skóry na 10 sek
- Oderwij jednym ruchem
- Nałóż na szkiełko z kroplą oleju mineralnego
- Barwienie błękitem metylenowym opcjonalne
Biopsja punch + histopatologia
Do głębszych zakażeń i oceny histologicznej. Barwienie H&E, PAS lub Gram w zależności od podejrzenia.
- Znieczulenie miejscowe lidokainą 1%
- Punch 4 mm w aktywną zmianę
- Utrwalenie w formalinie 10%
- Wskazanie barwienia na skierowaniu
Laboratorium
Metody barwienia preparatów
| Metoda | Wskazania | Powiększenie | Co uwidacznia |
|---|---|---|---|
| KOH 10–20% | Grzyby, pasożyty powierzchniowe | 10× – 40× | Strzępki, artrokonidia, nużeńce; lizuje keratynocyty |
| KOH + błękit kalkofluo. | Grzyby (fluorescencja) | 10× – 40× | Chitin ścian komórkowych grzybów — jaskrawa niebieska fluorescencja |
| Błękit metylenowy | Szybka ocena cytologiczna | 40× – 100× | Jądra komórkowe, bakterie, eozynofile w cytologii |
| Barwienie Grama | Bakterie | 100× (olej) | Gram(+) fiolet, Gram(−) różowy; morfologia kolonii |
| PAS (kwas nadjodowy-Schiff) | Grzyby, histopatologia | 40× – 100× | Polisacharydy ścian — magenta; dermatofity, Candida |
| H&E (hematoksylina-eozyna) | Histopatologia ogólna | 4× – 100× | Architektura tkanki, nacieki zapalne, pasożyty w cięciach |
| Natywny (bez barwienia) | Demodex, Sarcoptes — SSSB | 40× – 100× | Żywe pasożyty z ruchem; oglądać w ciągu 30 min od pobrania |
Uwaga na KOH: zbyt długi czas działania (> 60 min) może spowodować artefakty — pseudostrzępki z lizowanych komórek naskórka. W wątpliwych przypadkach powtórz preparat lub użyj calcofluoru.
Wartości referencyjne
Normy ilościowe
Kluczowe progi diagnostyczne stosowane w dermatologii klinicznej.
< 5
Demodex / cm²
Norma w SSSB; ≥ 5 = demodicosis
0
Dermatofity w KOH
Każda obecność strzępków = wynik dodatni
10⁵
CFU / cm² — norma mikrob.
Powyżej tej granicy możliwa patologia
100×
Powiększenie dla Demodex
Obiektyw olejowy niezbędny do morfologii
30 min
Max czas do oglądania
Demodex i Sarcoptes — preparat natywny
15 min
Czas działania KOH 20%
Z delikatnym podgrzewaniem szkiełka
